สรุปครบ! ติด “โซล่าเซลล์” บ้านต้องเริ่มยังไง ขออนุญาตยากไหม?

ในยุคที่อากาศร้อนจัดและค่าไฟฟ้ามีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง “โซล่าเซลล์ (Solar Cell)” จึงไม่ได้เป็นเพียงเทรนด์รักษ์โลกอีกต่อไป แต่กลายมาเป็นนวัตกรรมและทางเลือกสำคัญที่ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงานในระยะยาวได้อย่างเห็นผล นอกจากจะคุ้มค่าต่อการลงทุนแล้ว การเปลี่ยนมาใช้พลังงานแสงอาทิตย์ยังเป็นการใช้พลังงานสะอาดที่ไม่ก่อให้เกิดมลภาวะ ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และร่วมแก้ปัญหาภาวะโลกร้อนได้อย่างยั่งยืน บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกทุกพื้นฐานที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจติดตั้ง เพื่อให้คุณเริ่มต้นใช้พลังงานแสงอาทิตย์ได้อย่างมั่นใจและเกิดความคุ้มค่าสูงสุด!

โซล่าเซลล์คืออะไร? 

โซล่าเซลล์ (Solar Cell) หรือเซลล์แสงอาทิตย์ (Photovoltaic Cell) คืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ผลิตจากสารกึ่งตัวนำ (Semiconductor) เช่น ซิลิคอน ทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานแสงจากดวงอาทิตย์ให้กลายเป็นพลังงานไฟฟ้าโดยอาศัยปรากฏการณ์ทางฟิสิกส์ที่เรียกว่า “เอฟเฟกต์โฟโตโวลตาอิก” (Photovoltaic Effect) เมื่อแสงอาทิตย์ตกกระทบแผง จะกระตุ้นอิเล็กตรอนในสารกึ่งตัวนำให้เกิดการเคลื่อนที่ ทำให้เกิดเป็นพลังงานไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ซึ่งจะถูกส่งไปแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) ด้วยอินเวอร์เตอร์ เพื่อนำไปใช้งานกับเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในอาคารต่อไป

โซล่าเซลล์มีกี่ชนิด? 

แผงโซล่าเซลล์หลักๆ แบ่งออกเป็น 3 ชนิด ได้แก่

• โมโนคริสตัลไลน์ (Monocrystalline): ทำจากผลึกซิลิคอนเดี่ยว มีประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าสูงที่สุด แม้ในวันที่แสงแดดน้อย และมีอายุการใช้งานยาวนานถึง 25-40 ปี แต่มีราคาสูงที่สุด และแผงจะมีลักษณะเป็นสีเดียวดูสวยงาม
• โพลีคริสตัลไลน์ (Polycrystalline): ทำจากผลึกซิลิคอนหลายผลึก มักสังเกตได้จากแผงสีน้ำเงิน มีราคาถูกกว่าแบบโมโนคริสตัลไลน์ แต่มีประสิทธิภาพในการผลิตไฟฟ้าต่ำกว่าเล็กน้อย และมีอายุการใช้งานสั้นกว่า อยู่ที่ประมาณ 20-25 ปี
• แผงชนิดฟิล์มบาง (Thin Film): เป็นการเคลือบสารกึ่งตัวนำลงบนพลาสติกหรือแผ่นแก้ว มีราคาถูกที่สุด น้ำหนักเบา และโค้งงอได้ แต่ผลิตไฟฟ้าได้น้อยที่สุด มีอายุการใช้งานสั้น เหมาะกับการใช้งานที่ต้องการความยืดหยุ่นสูง

ระบบโซล่าเซลล์มีกี่ประเภท? 

ระบบโซล่าเซลล์แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก คือ

• ระบบออนกริด (On-grid): เป็นระบบที่ได้รับความนิยมสูงสุด มีการเชื่อมต่อกับระบบของการไฟฟ้า โดยจะใช้ไฟจากโซล่าเซลล์ในตอนกลางวันเป็นหลัก หากผลิตไฟไม่พอก็สามารถดึงไฟจากการไฟฟ้ามาใช้ได้ ข้อดีคือลงทุนต่ำ คืนทุนไว ไม่ต้องใช้แบตเตอรี่ และสามารถนำกระแสไฟฟ้าส่วนเกินขายคืนให้การไฟฟ้าได้ แต่ข้อจำกัดคือ หากไฟจากการไฟฟ้าดับ ระบบจะตัดการทำงานทันที,
• ระบบออฟกริด (Off-grid): ไม่เชื่อมต่อกับระบบของการไฟฟ้า ผลิตไฟฟ้าเพื่อใช้เอง 100% โดยจำเป็นต้องมีแบตเตอรี่เพื่อกักเก็บพลังงานไว้ใช้ตอนกลางคืนหรือในวันที่ไม่มีแดด เหมาะสำหรับพื้นที่ห่างไกลที่ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
• ระบบไฮบริด (Hybrid): เป็นระบบลูกผสมที่มีทั้งการเชื่อมต่อกับระบบการไฟฟ้าและมีแบตเตอรี่สำหรับกักเก็บไฟ ทำให้มีไฟฟ้าสำรองใช้ในเวลากลางคืนหรือเมื่อเกิดเหตุการณ์ไฟตกไฟดับ ช่วยบริหารจัดการพลังงานได้ยืดหยุ่นที่สุด แต่ในปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายในการติดตั้งสูงที่สุดเมื่อเทียบกับระบบอื่น

ถ้าจะติดตั้งโซล่าเซลล์ต้องติดต่อหน่วยงานราชการใดบ้าง?

สำหรับการติดตั้งระบบออฟกริด ไม่จำเป็นต้องขออนุญาตจากหน่วยงานราชการเนื่องจากไม่ได้เชื่อมต่อกับระบบของการไฟฟ้า แต่หากเป็นระบบที่มีการเชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้า (ระบบ On-grid และ Hybrid) จำเป็นต้องขออนุญาตจาก 3 หน่วยงานหลัก เพื่อความถูกต้องและปลอดภัย ได้แก่

1. หน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่น ในเขตพื้นที่ที่ติดตั้ง (เช่น สำนักงานเขต, เทศบาล หรือ อบต.)
2. สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.)
3. การไฟฟ้าในพื้นที่ (การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) สำหรับพื้นที่ กทม. และปริมณฑล หรือ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) สำหรับพื้นที่ต่างจังหวัด)

ขั้นตอนในการยื่นขอติดตั้งโซล่าเซลล์ 

การขออนุญาตติดตั้งระบบออนกริดสำหรับบ้านพักอาศัย มี 4 ขั้นตอนหลัก ดังนี้

1. ยื่นขออนุญาตกับหน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่น: เพื่อขอใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1) หรือขอใบคำร้องแจ้งให้ทราบ (กรณีพื้นที่ติดตั้งไม่เกิน 160 ตร.ม. และน้ำหนักไม่เกิน 20 กก./ตร.ม.) โดยต้องมีวิศวกรโยธาตรวจสอบความแข็งแรงของโครงสร้างหลังคาและเซ็นรับรองแบบแปลน
2. แจ้งขอยกเว้นการรับใบอนุญาตต่อ กกพ.: ยื่นเรื่องเพื่อขอยกเว้นการรับใบอนุญาตประกอบกิจการไฟฟ้า สำหรับระบบหลังคาบ้านหรือร้านค้าขนาดเล็กที่มีกำลังการผลิตไม่เกิน 1,000 กิโลวัตต์สูงสุด
3. ยื่นเรื่องขออนุญาตเชื่อมขนานกับระบบโครงข่ายไฟฟ้าต่อ กฟน. หรือ กฟภ.: เพื่อขอเชื่อมต่อระบบโซล่าเซลล์เข้ากับระบบไฟฟ้าหลัก โดยต้องใช้แบบแปลน (Single Line Diagram) ที่ตรวจสอบและรับรองโดยวิศวกรไฟฟ้า
4. รับการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่การไฟฟ้า: เมื่อดำเนินการติดตั้งเสร็จสิ้น เจ้าหน้าที่จะเข้ามาตรวจสอบมาตรฐานระบบ เปลี่ยนมิเตอร์เป็นแบบดิจิทัล และติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันไฟย้อนกลับ เมื่อเรียบร้อยจึงจะเริ่มใช้งานได้

ข้อควรรู้เกี่ยวกับการติดตั้งโซล่าเซลล์

• ทิศทางการติดตั้งที่เหมาะสมที่สุด: ควรติดตั้งหันแผงโซล่าเซลล์ไปทาง “ทิศใต้” เนื่องจากจะสามารถรับแสงแดดได้ตลอดทั้งวัน รองลงมาคือ “ทิศตะวันตก” และที่สำคัญคือต้องระวังไม่ให้มีเงาต้นไม้หรืออาคารมาบังแผง
• การตรวจสอบโครงสร้างหลังคา: เนื่องจากแผงโซล่าเซลล์มีน้ำหนักมาก จำเป็นต้องให้วิศวกรตรวจสอบโครงสร้างหลังคาก่อนทำการติดตั้งเสมอ หากโครงสร้างเดิมรับน้ำหนักไม่ไหว อาจต้องมีการเสริมโครงเหล็กเพื่อความปลอดภัยในการติดตั้ง
• ความคุ้มค่าและพฤติกรรมการใช้ไฟ: โซล่าเซลล์จะตอบโจทย์ความคุ้มค่าและคืนทุนได้รวดเร็วที่สุด เมื่อบ้านหรือธุรกิจมีค่าไฟเฉลี่ยเกิน 3,000 บาท/เดือน และมีพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวันในปริมาณสูง
• กรณีเกิดเหตุไฟฟ้าดับ (สำหรับระบบ On-grid): หากไฟจากการไฟฟ้าดับ ระบบโซล่าเซลล์จะตัดการทำงานแบบอัตโนมัติและไม่สามารถใช้งานไฟได้ ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้กระแสไฟย้อนกลับไปดูดทำอันตรายช่างหรือเจ้าหน้าที่การไฟฟ้าที่กำลังซ่อมบำรุงสายไฟ

โซล่าเซลล์ (Solar Cell) คืออุปกรณ์แปลงพลังงานแสงอาทิตย์เป็นไฟฟ้าที่ช่วยลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว และเป็นพลังงานสะอาดที่ยั่งยืน ระบบที่นิยมติดตั้งมากที่สุดคือ “ระบบออนกริด (On-grid)” เพราะคืนทุนไว แต่ต้องดำเนินการขออนุญาตจาก 3 หน่วยงานราชการให้ถูกต้องตามกฎหมาย ก่อนติดตั้งควรให้วิศวกรตรวจสอบโครงสร้างหลังคาทุกครั้ง และแนะนำให้หันแผงไปทาง “ทิศใต้” เพื่อให้ผลิตกระแสไฟฟ้าได้เต็มประสิทธิภาพตลอดวัน 

หากคุณไม่อยากพลาดสาระความรู้ และข่าวสารเกี่ยวกับโครงการบ้านของ Akra Land and House สามารถติดตามข่าวสารได้ที่ช่องทางโซเชียลมีเดียของตามลิงก์ด้านล่างได้เลย

Website: akralandandhouse.com
Facebook: https://www.facebook.com/share/1EWQpYUByM/
Instagram: https://www.instagram.com/akralandandhouse.official?igsh=MTJzYW9tYTZobjNoMA==
Lemon8: https://s.lemon8-app.com/al/GgUFkZYUyk