หลายคนอาจเคยสงสัยเวลาหยิบบิลค่าไฟขึ้นมาดูในช่วงหน้าร้อน หรือบางเดือนที่มั่นใจว่าเปิดแอร์และใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าเท่าเดิมเป๊ะๆ แต่ทำไมยอดชำระถึงพุ่งกระฉูดจนน่าตกใจ? ต้นตอของตัวเลขที่แกว่งไปมานี้ ส่วนใหญ่มาจากคำสั้นๆ ที่ปรากฏอยู่ในบิลอย่าง “ค่า Ft” นั่นเองวันนี้ บริษัท อัคร บ้านและที่ดิน จำกัด ในฐานะผู้ช่วยคิดและเพื่อนบ้านผู้เชี่ยวชาญ ขอชวนทำความรู้จักกับเจ้าค่า Ft นี้ เพื่อให้ทุกคนเข้าใจและวางแผนการใช้ไฟในบ้านได้อย่างสบายใจขึ้น
ค่า Ft คืออะไร? แล้วใครเป็นคนกำหนด?
นำมาฝากกันเบื้องต้นก่อนว่า ในอดีตคำว่า Ft ย่อมาจากคำว่า Float Time หรือการลอยตัวต้นทุนที่ควบคุมไม่ได้ แต่ในปัจจุบันได้ถูกเปลี่ยนชื่อให้ตรงกับบริบทมากขึ้นเป็น Fuel Adjustment Charge (at the given time) หรือ “ค่าอัตราไฟฟ้าผันแปร”
พูดง่ายๆ ก็คือ เป็นต้นทุนค่าเชื้อเพลิงและค่าซื้อไฟฟ้าจากเอกชนหรือประเทศเพื่อนบ้าน ที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ไม่สามารถควบคุมราคาเองได้ โดยหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาและประกาศปรับค่า Ft ทุกๆ 4 เดือน ก็คือ คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ทั้งนี้ก็เพื่อสะท้อนต้นทุนค่าพลังงานตามความเป็นจริง และสร้างความเป็นธรรมให้กับทั้งผู้ใช้และผู้ผลิตไฟฟ้า
สูตรการคำนวณ และตัวอย่างที่เข้าใจง่าย
หากอยากรู้ว่าในเดือนนี้เราโดนค่า Ft ไปเท่าไหร่ สามารถคำนวณตามสูตรสั้นๆ นี้ได้เลย
- สูตร: [ปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ (หน่วย) x อัตราค่า Ft (สตางค์)] / 100 = ค่า Ft ที่ต้องจ่ายเป็นบาท
ตัวอย่างจากตัวละครสมมติ: สมมติให้ “คุณเอ” ลูกบ้านคนเก่งของเรา ใช้ไฟฟ้าในเดือนนี้ไปทั้งหมด 100 หน่วย และ กกพ. ประกาศค่า Ft ในรอบนั้นอยู่ที่ 39.72 สตางค์/หน่วย คุณเอก็จะนำตัวเลขมาเข้าสูตร: (100 x 39.72) / 100 = 39.72 บาท เพียงเท่านี้ คุณเอก็จะทราบแล้วว่าเงินที่จ่ายไปเป็นส่วนของค่า Ft กี่บาท
เจาะลึกสาเหตุ ปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้ค่า Ft ปรับตัวสูงขึ้น?
หลายคนอาจสงสัยต่อว่า แล้วทำไมช่วงที่ผ่านมาค่า Ft ถึงปรับตัวสูงขึ้น? เราขอย่อยปัจจัยหลักๆ ออกเป็น 5 ข้อ ดังนี้
- ราคาเชื้อเพลิงในตลาดโลก: ประเทศไทยต้องพึ่งพาการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ซึ่งราคาจะผันผวนตามตลาดโลก ยิ่งมีวิกฤตการณ์หรือสงคราม (เช่น รัสเซีย-ยูเครน) ทำให้ราคาพลังงานพุ่ง ต้นทุนการผลิตก็เลยแพงขึ้นตาม
- ปริมาณก๊าซในประเทศลดลง: เมื่อแหล่งก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยหรือแหล่งนำเข้าทางท่อจากประเทศเพื่อนบ้านผลิตได้น้อยลง เราจึงจำเป็นต้องไปซื้อก๊าซ Spot LNG จากตลาดจรที่ราคาสูงกว่ามาทดแทน
- อัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา: เชื้อเพลิงส่วนใหญ่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ดังนั้นเมื่อค่าเงินบาทอ่อนค่าลง การซื้อเชื้อเพลิงด้วยเงินดอลลาร์สหรัฐก็จะทำให้ต้นทุนสูงขึ้น (เงินบาทลดลง 1 บาท กระทบค่าไฟ 4-6 สตางค์)
- ค่าความพร้อมจ่าย (Availability Payment): เป็นค่าใช้จ่ายในการสำรองไฟฟ้าที่ต้องจ่ายให้โรงไฟฟ้าเอกชนตามสัญญา เพื่อรับประกันความมั่นคงทางพลังงานว่าเราจะมีไฟใช้แน่นอน ซึ่งเราต้องแบกรับต้นทุนส่วนนี้แม้โรงไฟฟ้าเหล่านั้นจะไม่ได้เดินเครื่องก็ตาม
- การทยอยชดเชยหนี้สะสมของการไฟฟ้า: ในช่วงที่เกิดวิกฤต (เช่น ช่วงโควิด-19) รัฐบาลได้มีนโยบายตรึงค่า Ft เอาไว้เพื่อช่วยเหลือประชาชน ทำให้ กฟผ. ต้องแบกรับภาระหนี้สินมหาศาล เมื่อสถานการณ์คลี่คลายจึงต้องปรับค่า Ft ขึ้นเพื่อทยอยคืนหนี้ส่วนนี้
ตารางเปรียบเทียบ ผลกระทบของค่า Ft ต่อบิลค่าไฟของเรา
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น เรามาดูข้อมูลเปรียบเทียบในปี 2566 กัน ว่าตัวเลขค่า Ft ที่ต่างกัน จะส่งผลต่อบิลค่าไฟของเราอย่างไร (อ้างอิงข้อมูลจากการใช้ไฟฟ้าปริมาณ 100 หน่วยเท่ากัน)
| ช่วงเวลา (ปี 2566) | อัตราค่า Ft (สตางค์/หน่วย) | ปริมาณการใช้ไฟ | ค่าไฟรวมที่ต้องจ่าย (บาท) |
| มกราคม | 93.43 สตางค์ | 100 หน่วย | 465.11 บาท |
| ธันวาคม | 20.48 สตางค์ | 100 หน่วย | 387.05 บาท |
จะเห็นได้ว่าแม้จะใช้ไฟ 100 หน่วยเท่าเดิมเป๊ะ แต่เพราะค่า Ft ที่ลดลงในเดือนธันวาคม ทำให้เราประหยัดค่าไฟไปได้ถึงประมาณ 78 บาทเลยทีเดียว!
เปิดบิลค่าไฟ เจาะองค์ประกอบทีละสเต็ป
เพื่อให้เห็นภาพใหญ่ของการจ่ายค่าไฟในแต่ละเดือน เราขอแยกองค์ประกอบของบิลค่าไฟฟ้า 1 ใบ ออกเป็น 4 ส่วนหลักๆ ดังนี้
- ค่าพลังงานไฟฟ้า (ค่าไฟฐาน): คิดตามต้นทุนการผลิตและส่งกระแสไฟฟ้า ยิ่งคุณใช้ไฟเยอะ อัตราเรียกเก็บต่อหน่วยก็จะยิ่งก้าวหน้าแพงขึ้นตามลำดับ
- ค่าบริการรายเดือน: เป็นค่าใช้จ่ายในการจดหน่วยไฟฟ้า ทำบิล และบริการลูกค้า (เช่น บ้านทั่วไปอาจจะอยู่ที่ประมาณ 8 – 24 บาท ขึ้นอยู่กับปริมาณการใช้)
- ค่า Ft: ตัวแปรสำคัญที่เราได้เจาะลึกกันไปในบทความนี้ เป็นการแชร์ต้นทุนตามจริง
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%): นำยอดรวมของ (ค่าพลังงานไฟฟ้า + ค่าบริการ + ค่า Ft) มาคูณด้วย 7% ก็จะได้ยอดรวมสุทธิที่คุณต้องจ่ายในเดือนนั้น
บทความที่เกี่ยวข้อง & คำแนะนำจากเรา หากใครอยากรู้วิธีเซฟเงินในกระเป๋าเพิ่ม ขอแนะนำให้อ่านบทความ เทคนิคเปิดแอร์สู้หน้าร้อน และเครื่องใช้ไฟฟ้าให้ “ประหยัดไฟ” และ สรุปครบ! ติดโซล่าเซลล์บ้านต้องเริ่มยังไง ขออนุญาตยากไหม? เพิ่มเติมได้ที่หน้าเว็บไซต์ของเรา
เพราะ บริษัท อัคร บ้านและที่ดิน จำกัด ใส่ใจเรื่องคุณภาพชีวิตและการอยู่อาศัยในระยะยาวของคุณ เราจึงพิถีพิถันตั้งแต่การออกแบบโครงการและตัวบ้านให้มีความโปร่งโล่ง รับลมธรรมชาติ ไปจนถึงการคัดสรรวัสดุกันความร้อนและฉนวนกันความร้อนคุณภาพสูง เพื่อช่วยให้ตัวบ้านเย็นสบาย ลดภาระการทำงานของเครื่องปรับอากาศ และช่วยเซฟค่าไฟในยุคที่ค่า Ft ผันผวน ให้ บริษัท อัคร บ้านและที่ดิน จำกัด พร้อมเติมเต็มความหมายของชีวิต และเป็นบ้านที่ให้คุณพักผ่อนได้อย่างเย็นกาย สบายใจ และคุ้มค่าในทุกๆ วัน!
หากคุณไม่อยากพลาดสาระความรู้ และข่าวสารเกี่ยวกับโครงการบ้านของ อัคร บ้านและที่ดิน สามารถติดตามข่าวสารได้ที่ช่องทางโซเชียลมีเดียของตามลิงก์ด้านล่างได้เลย
Website: akralandandhouse.com
Facebook: https://www.facebook.com/share/1EWQpYUByM/
Instagram: https://www.instagram.com/akralandandhouse.official?igsh=MTJzYW9tYTZobjNoMA==
Lemon8: https://s.lemon8-app.com/al/GgUFkZYUyk
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- https://www.mea.or.th/our-services/service-rates/ft/mrTv8JHAM
- https://thematter.co/quick-bite/what-is-ft-in-electricity-bill/201456
- https://kjl.co.th/blog/what-is-ft/
- https://thestandard.co/what-is-the-ft-value/
- https://www.cimbthai.com/th/personal/blog/lifestyle-tips/fuel-adjustment-charge.html
- https://www.mea.or.th/our-services/service-rates/ft/d2VkvHaj8
